Ảnh minh họa do AI tạo cho HNEC; nhân vật hư cấu, không phải ảnh người bệnh, nhân sự hoặc cơ sở HNEC thực tế.
Võng mạc có thể tổn thương khi người mắc đái tháo đường vẫn nhìn rõ. Cập nhật nguyên tắc tầm soát theo khuyến cáo ADA 2026.
Một kết quả đường huyết tốt hôm nay rất đáng giữ gìn, nhưng không thay thế được việc kiểm tra mắt. Theo dõi sức khỏe mắt nên nằm cùng lịch chăm sóc đái tháo đường, thay vì chỉ được nhớ đến khi nhìn chữ đã khó.
Vì sao chưa có triệu chứng vẫn cần khám?
Bệnh ảnh hưởng mạch máu ở võng mạc, lớp tiếp nhận ánh sáng phía sau mắt. Giai đoạn sớm có thể hoàn toàn im lặng. Khi tiến triển, người bệnh có thể nhìn mờ hoặc xuất hiện đốm, vệt tối; phù hoàng điểm và xuất huyết là những biến chứng cần chuyên khoa đánh giá. [1]
Điểm cập nhật từ ADA 2026
Khuyến cáo ADA 2026 nêu khám mắt ban đầu cho người lớn đái tháo đường típ 2 ngay khi chẩn đoán; típ 1 sau 5 năm từ khởi phát. Sau đó, khoảng cách kiểm tra được cá thể hóa. Trường hợp một hoặc nhiều lần không có bệnh võng mạc và kiểm soát đường huyết tốt có thể được cân nhắc 1–2 năm; có tổn thương cần ít nhất hằng năm hoặc thường xuyên hơn. Đây là hướng dẫn chuyên môn, không phải lịch tự áp dụng cho mọi người. [3]
Khi thay đổi điều trị đường huyết
ADA lưu ý đánh giá tình trạng võng mạc khi tăng cường điều trị hạ đường huyết, vì giảm HbA1c nhanh có thể đi kèm bệnh võng mạc xấu đi ban đầu. Không tự ngừng thuốc: hãy để bác sĩ điều trị đái tháo đường và bác sĩ mắt phối hợp. [3]
Kiểm soát bệnh và bảo vệ mắt song song
Quản lý đường huyết, huyết áp, mỡ máu và không hút thuốc giúp giảm nguy cơ. Tùy tổn thương, bác sĩ có thể theo dõi, tiêm thuốc nội nhãn, dùng laser hoặc phẫu thuật. Nếu thị lực đột ngột giảm, cần được đánh giá khẩn cấp, không chờ đến kỳ tầm soát. [1], [2]
Mang gì đến buổi khám?
Chuẩn bị thời điểm chẩn đoán đái tháo đường, kết quả HbA1c gần đây, danh sách thuốc và kết quả khám mắt trước. Nhờ bác sĩ ghi rõ ngày hẹn tiếp theo vào một nơi dễ tìm, chẳng hạn lịch điện thoại hoặc sổ chăm sóc sức khỏe.
Để trao đổi lịch khám thông thường, xem thông tin liên hệ HNEC. Khi đau nhiều hoặc thị lực giảm đột ngột, đến cơ sở cấp cứu hoặc chuyên khoa mắt ngay.
Nguồn y khoa và phạm vi cập nhật
- NEI — Diabetic Retinopathy. Bệnh, triệu chứng và biến chứng.
- NHS — Diabetic retinopathy. Kiểm soát nguy cơ, điều trị và khám khẩn.
- ADA — Standards of Care in Diabetes—2026, section 12. Khuyến cáo tầm soát và theo dõi khi tăng cường hạ đường huyết; nguồn năm 2026.
“Rà soát 2026” là thời điểm đối chiếu nguồn, không có nghĩa mọi tài liệu được xuất bản năm 2026. Nội dung biên soạn với hỗ trợ AI, chưa có xác nhận kiểm duyệt của bác sĩ HNEC. Thông tin giáo dục sức khỏe không thay thế khám, chẩn đoán hoặc đơn thuốc cá nhân.